JINOYAT HUQUQIDA TEXNOLOGIYALAR: SUD VA TERGOV JARAYONIDA FOYDALANILISHI

• Marjona Maqsudovna Mansurova

  Author

Mazkur maqolada jinoyat huquqida zamonaviy texnologiyalar, xususan sun’iy intellekt (AI) tizimlarining sud va tergov jarayonlarida qo‘llanilish holati tahlil qilinadi. Tadqiqotda huquqiy tahlil va taqqoslash usullaridan foydalanilgan bo‘lib, O‘zbekiston amaliyoti Yevropa Ittifoqi va Singapur tajribalari bilan solishtiriladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda “Raqamli O‘zbekiston – 2030” dasturi asosida sud va tergov faoliyatida texnologiyalar joriy etilayotgan bo‘lsa-da, ularni tartibga soluvchi maxsus qonun mavjud emas. Xalqaro amaliyotda esa, masalan, Yevropa Ittifoqining “AI Act” (2024) hujjati va Singapurning “AI Governance Framework” modeli orqali adliya tizimida texnologiyalar etik va huquqiy me’yorlar bilan cheklangan.  O‘zbekistonda ham jinoyat huquqida texnalogiyalardan foydalanishni tartibga soluvchi qonun hujjatlari va amaliy tavsiyaga egan bo’lgan hujjatlar ishlab chiqilishi zarur ekanligi aniq mulohazalar bilan ta’kidlanadi.

1. O'zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasi (https://www.lex.uz/)

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Sudlar faoliyatiga sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy etish orqali odil sudlovga erishish darajasini oshirish hamda sud tizimining moddiy-texnik taʼminotini yaxshilashga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida Farmoni.

3. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "O'zbekiston-2030" strategiyasi to'g'risidagi Farmoni.

4. Qodiraliyeva S.B. Sud-ekspertiza sohasida sun’iy intellektning rivojlanishi - 2022.

5. Forensic Information Database annual report 2023-2024. UK. Cambridge university press. 2021.

6. Mirpо‘latov, H. (2023). Xalqaro baxshichilik san’ati festivalini tashkil etishning milliy va zamonaviy uslublari. Oriental Art and Culture, 4(1), 949-956.

7. European Commission. AI Act enters into force. 1 Aug 2024.

8. Mirpо‘latov, H. T. (2024). Sahna madaniyati orqali shaxs ma’naviyatini yuksaltirish omillari. Oriental Art and Culture, 5(1), 461-468.

9. Jumayev, F. (2024). O ‘zbekistonda inson huquqlari va milliy qonunchilikni takomillashtirish. Международный журнал теории новейших научных исследований, 2(10), 173-176.

• PDF|Download