O‘ZBEK TILIDAGI ANGLITSIZMLARNING LEKSIK-SEMANTIK TASNIFI: KORPUSLI TAHLIL

• Zarina Akmaljon qizi Otajonova

  Author

• Xurshida Nozimjon qizi Azamjonova

  Author

Ushbu tezis o'zbek tilidagi anglitsizmlarning leksik-semantik xususiyatlarini korpusli tahlil asosida o'rganadi. Tadqiqot uchun o'zbek matbuoti, ijtimoiy tarmoqlar va og'zaki nutqdan 1210 ta unikal anglitsizm birligш to'plandi va besh asosiy semantik guruh bo'yicha tasniflanвш. Olingan natijalar anglitsizmlarning 38 foizi axborot texnologiyalari sohasiga, 24 foizi tijorat va iqtisodiyotga, 18 foizi madaniyat va ko'ngilochar sohasiga, 12 foizi ta'lim va fanga, qolgan 8 foizi esa boshqa sohalarga tegishli ekanligini ko'rsatdi. Shuningdek, anglitsizmlarning fonetik va morfologik adaptatsiya qonuniyatlari hamda o'zbek tili leksik tizimiga integratsiya darajalari aniqlandi. Tadqiqot natijalari o'zbek tili leksikografiyasi va til siyosati uchun amaliy ahamiyatga ega.

1. Abdullayev, S. (2018). Internet leksikasidagi inglizcha o'zlashtirishlar. O'zbek tili va adabiyoti, 3, 22–31.

2. Crystal, D. (2003). English as a Global Language (2nd ed.). Cambridge University Press.

3. Görlach, M. (2002). English in Europe. Oxford University Press.

4. Haugen, E. (1950). The analysis of linguistic borrowing. Language, 26(2), 210–231.

5. Lyons, J. (1977). Semantics (Vol. 1–2). Cambridge University Press.

6. McEnery, T., & Hardie, A. (2012). Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. Cambridge University Press.

7. Smagulova, J. (2018). Language policies of Kazakhization and their influence on language attitudes. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 11(3–4), 440–469.

8. Toshmatov, N. (2020). O'zbek yoshlar slengida inglizcha o'zlashtirishlar. Tilshunoslik masalalari, 2, 55–67.

9. Weinreich, U. (1953). Languages in Contact: Findings and Problems. Linguistic Circle of New York.

10. Yusupova, Z. (2021). Globallashuv sharoitida o'zbek tilining leksik o'zgarishlari. O'zbekiston Milliy universiteti xabarlari, 1(4), 112–119.

• PDF|Download