OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI GLOBAL XAVFSIZLIKKA TAHDID SIFATIDA: RESURSLAR TANQISLIGI, GEOSIYOSIY RAQOBAT VA XALQARO BARQARORLIK.

• Jasmina Erkinjon qizi Abdusaitova

  Author

• Madiyor Mamanazarovich Turdiyev

  Author

Mazkur maqolada oziq-ovqat xavfsizligining zamonaviy xalqaro xavfsizlik tizimidagi o‘rni, oziq-ovqat taqchilligining asosiy sabablari va uning siyosiy hamda ijtimoiy barqarorlikka ta’siri tahlil qilinadi. Oziq-ovqat xavfsizligi faqat yetarli miqdorda oziq-ovqat ishlab chiqarish bilan cheklanmasdan, aholining oziq-ovqat mahsulotlariga jismoniy va iqtisodiy jihatdan ega bo‘lishi, ularning sifati va ta’minotning barqarorligini ham anglatadi [1]. So‘nggi yillarda qurolli mojarolar, iqtisodiy inqirozlar, narxlarning oshishi, iqlimiy hodisalar, o‘g‘itlar ta’minotidagi uzilishlar va xalqaro savdodagi cheklovlar oziq-ovqat xavfsizligiga bosimni kuchaytirmoqda. 2025-yilgi xalqaro ma’lumotlarga ko‘ra, 2024-yilda dunyoda taxminan 673 million kishi ochlikni boshdan kechirgan [2]. Maqolada oziq-ovqat xavfsizligi va xalqaro xavfsizlik o‘rtasidagi bog‘liqlik, geosiyosiy raqobatning oziq-ovqat bozorlariga ta’siri hamda xalqaro hamkorlikni kuchaytirish zarurati yoritiladi.

1. Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). Oziq-ovqat xavfsizligi tushunchasi va uning asosiy yo‘nalishlari. Rim.

2. FAO, IFAD, UNICEF, WFP, WHO. Jahonda oziq-ovqat xavfsizligi va ovqatlanish holati – 2025.

3. Barrett C. B. Oziq-ovqat xavfsizligini o‘lchash 2010. 327-jild, 5967-son. 825–828-betlar.

4. FAO, WFP va Global oziq-ovqat inqirozlariga qarshi tarmoq. Oziq-ovqat inqirozlari bo‘yicha global hisobot –2026

5. FAO. Qishloq xo‘jaligi tovarlari bozori holati – 2026: savdo, barqarorlik va oziq-ovqat xavfsizligi.

6. Jahon banki. Oziq-ovqat xavfsizligi bo‘yicha yangilangan ma’lumotlar. Vashington, 2026.

7. BMT Savdo va taraqqiyot konferensiyasi (UNCTAD). Energetika va o‘g‘it ta’minotidagi uzilishlarning oziq-ovqat xavfsizligiga ta’siri. Jeneva, 2026.

8. Martin-Shields C., Stojetz W. Oziq-ovqat xavfsizligi va mojaro: tadqiqot va siyosat uchun muammolar World Development. 2019. 119-jild.

9. Oziq-ovqat xavfsizligi va qurolli mojarolar: mamlakatlar bo‘yicha tahlil. FAO qishloq xo‘jaligini rivojlantirish bo‘yicha tadqiqotlari. 2018.

10. Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha hukumatlararo ekspertlar guruhi (IPCC). Iqlim o‘zgarishi – 2022.

11. Jahon savdo tashkiloti (WTO). Oziq-ovqat xavfsizligi va qishloq xo‘jaligi savdosi.

• PDF|Download